Templates by BIGtheme NET

Yurtdışında Çalışanlara – Emeklilik İçin Gerekli Bilgiler

Viyana Büyükelçiliği Çalışma ve Sosyal Güvenlik Müşavirliği Ataşesi Mahmut Musa KARABULUTLU emeklilikle ilgili gelişmeleri anlatıyor.

Röportaj: Adil Elmas – Viyana

Yeni yasayla yurt dışında yaşayan ve çalışan vatandaşlarımızın emeklilik ve sosyal haklarını soru soru sorduk. Sizler için röportajdan daha çok rehber olacağını düşünüyoruz bu yazımızın.

S0RU 1- 3201 sayılı Kanun hakkında kısaca bilgi verir misiniz? Kanun neyi amaçlamaktadır?

“Yurtdışında Çalışan Türk Vatandaşlarının Yurtdışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun”, 22/05/1985 tarihli Resmi Gazete ’de yayımlanarak aynı tarih itibari ile yürürlüğe girmiştir.

Kanunla, Türk vatandaşlarının yurt dışında geçen sürelerinin borçlanma yoluyla sosyal güvenlikleri bakımından değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Burada 4 temel şarttan bahsedebiliriz;

1-    Türk vatandaşı olmak

2-    Belirli nitelikte yurtdışı sürelerinin bulunması

3-    Hizmetlerin veya yurtdışında geçen sürelerin belgelendirilmesi

4-    Yazılı istekte bulunmak

S0RU 2- 3201 sayılı Kanuna göre yurt dışında geçen hangi süreler borçlandırılır?

Borçlanma kapsamındaki süreler; yurtdışında geçen sigortalılık süreleri, bu süreler arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile ev kadını olarak geçen sürelerdir.

Yurtdışında “ev kadını olarak geçen süreler”, medeni durumlarına bakılmaksızın kadınların, sigortalılık süreleri haricinde yurtdışında bulundukları süreleri ifade eder. Bu süreler işsizlik süresi veya boşta geçen süreler kapsamında değerlendirilmez, borçlanma talebinde bulunanların yurtdışında ev kadını olarak geçen sürelerinin diledikleri kadarı borçlandırılır.

Dilerseniz bir örnekle durumu ev kadınlığı açısından izah etmeye çalışalım.

1970 doğumlu bir kadın 1980 yılında Avusturya’ya gelmiş olsun ve bu kadının o yıldan bu yana Avusturya’da Türk vatandaşı olarak yaşadığını ve bu sürede de hiç çalışmadığını farzedelim. Bu kadın 1988 yılında 18 yaşını dolduracağından 1988 ile 2014 yılı arasındaki tüm sürelerini belgelemek suretiyle istemesi halinde borçlanabilir.

Örnekten de anlaşılacağı üzere kadınlar sigorlılık süreleri olmasa da yurtdışında bulundukları süreleri borçlanabilmektedirler, erkekler ise sadece sigortalılık sürelerini ve bu sürein arasında veya sonunda herbirinde 1 yıla kadar geçen işsizlik sürelerini borçlanabilmektedirler.

S0RU 3- Borçlanma kapsamında olmayan yurtdışı süreleri hangileridir?

Yurtdışında 18 yaşın doldurulmasından önce, Türk vatandaşlığının kazanılmasından önce veya Türk vatandaşlığının kaybedilmesinden sonra geçen süreler borçlandırılmaz.

S0RU 4- Yurtdışında geçen sürelerimin tamamını borçlanmak zorunda mıyım?

Kişiler yurtdışında geçen sürelerin tamamını borçlanmak zorunda değiller.

Başvuru sahipleri, bu sürelerin tamamını borçlanma isteğinde bulunabilecekleri gibi, bir kısmını ya da aylık bağlamaya yetecek bölümünü borçlanma talebinde de bulunabilirler.

Bu konudaki tercihin, başvuru sırasında yazılı olarak belirtilmesi gerekir.

Aynı şekilde; sözleşme aylığı olarak bilinen kısmi aylıkların tam aylığa yükseltilmesi için yetecek sürenin borçlandırılması da mümkündür.

S0RU 5-  “Türk vatandaşı olmak” şartı neyi ifade eder?

Yurtdışı hizmet borçlanmalarında, “Türk vatandaşı olmak” şartının iki durumda yerine getirilmesi zorunlu idi.

1-     Borçlanılması istenilen sürelerde ( Çalışılan süre, işsizlik süreleri veya ev kadını olarak geçen sürelerde) ilgilinin Türk vatandaşı olması,

2-     Borçlanma talep tarihinde sigortalı veya hak sahibinin yazılı başvuru tarihi itibari ile Türk vatandaşı olması idi.

Fakat 6552 sayılı yasa (torba yasa) ile  3201 sayılı yasada yapılan değişiklikle borçlanma talep tarihinde Türk vatandaşlarının yanı sıra, sadece talep tarihinde Türk vatandaşı olmamasına rağmen izinle Türk vatandaşlığını kaybeden kişilerin kendilerine yurtdışında Türk vatandaşı olarak geçen süreleri borçlanma hakkı verilmiştir.

Yani izinle Türk vatandaşlığını kaybedenlerin 11/09/2014 tarihinden itibaren yaptıkları borçlanma başvuruları diğer şartların yerine gelmesi şartıyla kabul edilerek borçlanma işlemleri gerçekleştirilecektir.

İzinle Türk vatandaşlığını kaybedenlerin borçlanma hakkından yararlanabilmeleri için borçlanmak istedikleri sürede Türk vatandaşı olma zorunluluğu bulunduğundan Türk vatandaşlığının kaybedilmesinden sonra yurtdışında geçen sigortalılık, işsizlik ve ev kadınlığı süreleri borçlanma kapsamında değerlendirilmeyecektir.

Örneğin; 2000 yılında Avusturya’da çalışmaya başlayıp 2010 yılında bu ülkenin vatandaşlığına geçmiş bir kişiyi ele alalım bu kişinin 2014 yılında hizmet borçlanması talebinde bulunduğunu düşünelim. Bu kişi  Türk vatandaşı olarak geçirdiği 2000-2010 yılları arasındaki 10 senelik süresini borçlanabilecektir.

Özetle, Türk vatandaşlığında geçmeyen süreler borçlandırılmayacaktır.

Yine 6552 sayılı yasa ile 3201 sayılı yasanın 5. Maddesinin 5. Fıkrasına eklenen cümleyle; artık Avusturya’da ilk işe başlama tarihi Türkiye’de ilk işe başlama tarihi olarak kabul edilecektir.

Yani kişinin Türkiye’de hiç çalışma yoksa ya da Avusturya’daki ilk işe başlama tarihi Türkiye’deki sigortalılığının başlangıç tarihinden önce ise bu kişinin aylığa hak kazanıp kazanmadığının tesbiti Avusturya’da ilk işe başlama tarihine göre yapılabilecektir.

SORU 6- Çifte vatandaşlarda durum nasıl?

Türk vatandaşlığı ile birlikte yabancı ülke vatandaşlığı devam edenler bakımından bir sorun bulunmamaktadır.

Bu kişiler aynı zamanda türk vatandaşlıklarını kaybetmedikleri için yurtdışında bulundukları veya çalıştıkları süreleri borçlanabilirler.

S0RU 7- Yurtdışı sürelerinin borçlandırılmasında “yazılı istekte bulunmak” şartı nasıl yerine getirilir?

Yurtdışında geçen sürelerin borçlandırılmasına ilişkin yazılı talep, “Yurtdışı Hizmet Borçlanma Talep Dilekçesi”nin usulüne göre doldurulup imzalandıktan sonra gerekli belgelerle birlikte doğrudan ya da posta yolu ile Kurumun ilgili ünitesine verilmesi halinde yazılı talep gerçekleşmiş olacaktır.

Yurtdışı Borçlanma Talep Dilekçesi Müşavirliğimizden alınabileceği gibi, Sosyal Güvenlik Kurumunun www.sgk.gov.tr Internet adresinde bulunan “Yurtdışı/ Form ve Dilekçeler” bölümünden de indirilebilir.

Burada şunu belirtmekte fayda var; vatandaşlarımız başvurularını şahsen yapabilecekleri gibi posta yoluyla da yapabilmektedir. Yani başvuru için Türkiye’ye gitme zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu konuda maalesef bilgi kirliliği var.

Tekrar etmekte fayda var; Yurtdışı Borçlanma başvuruları posta yoluyla da yapılabilmektedir.

S0RU 8- Avusturya’da geçen sürelerin borçlandırılabilmesi için hangi belgelerin ibraz edilmesi gerekir?

-Avusturya sigorta merciinden veya hastalık kasasından alınacak hizmet cetveli

( Versicherungdatenauszug) borçlanmada esas alınan belgelerdir. Bu belgelerde ıslak imza veya ayrı bir onay aranmamaktadır. Bu belge bağımlı çalışan kadın ve erkek için esas alınan belgedir.

– Yurtdışında kendi nam ve hesabına çalışanların bağlı oldukları vergi dairesi, ilgili meslek kuruluşu veya birliklerince verilen hizmet belgelerini ibraz etmeleri gerekmektedir.

Ev kadınları, nüfus dairelerinden alacakları ikamet senetleri ile (Meldezettel-Meldebestaetigung) durumlarını belgeleyebilirler.

Bu belgelerin Çalışma Müşavirlikleri veya Ataşelikleri tarafından onaylanması gerekmektedir. Vatandaşlarımızın bu belgeyi tercüme ettirmelerine gerek yoktur. Bunun yanında belgenin yeni tarihli olması gerekmektedir.

İkamet belgesi temin edilemiyorsa yurtdışına çıkış ve yurda giriş tarihlerinin, fotoğraf ve künye bilgilerinin bulunduğu pasaport sayfalarının fotokopisi veya emniyet müdürlüklerinden alınacak yurda giriş-çıkış çizelgesi de, ev kadını olarak geçen sürelerin belgelenmesinde esas alınmaktadır.

S0RU 9- Borçlanma Başvurusu hangi sosyal güvenlik kuruluşuna yapılacaktır?

Başvurulacak Kurum kişinin Türkiye’de çalışmasının olup olmamasına ve çalışması varsa en son hangi statüye göre çalışmasının olduğuna göre değişiklik arz etmektedir.

Türkiye’de 4(a) yani eski adıyla SSK, 4(b) yani eski adıyla BAĞKUR a tabii çalışması olanların borçlanma işlemleri başvuru sahibinin Türkiye’de ikametgahının bulunduğu yerdeki Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri/ Sosyal Güvenlik Merkezlerince gerçekleştirilecektir.

506 sayılı Kanunun geçici 20`nci maddesine tabi sandıklardan birine tabi çalışması olanların, ilgili sandığa,

4 (c) kapsamında yani eski adıyla emekli sandığına tabii çalışması bulunanların, Ankara’da bulunan Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığına yazılı olarak başvurmaları gerekir.

Türkiye’de herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi çalışması bulunmayanların sigortalılık süreleri ile ev kadını olarak geçen sürelerine ait borçlanma işlemleri başvuru sahibinin Türkiye’de ikametgâhının bulunduğu yerdeki Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri/ Sosyal Güvenlik Merkezlerince gerçekleştirilecektir.

Kendilerine veya hak sahiplerine sosyal güvenlik sözleşmesi uygulanmak suretiyle kısmi aylık bağlanmış olanların borçlanma başvuruları ise aylığı bağlayan sosyal güvenlik kuruluşuna yapılması gerekir.

SORU 10- Borçlanma miktarının ödenmesinde bir süre var mı? Varsa, bu sürede ödenmeyen borçlanma bedeline ait yurtdışı süreleri nasıl değerlendirilir?

08/05/2008 tarihinden önce ve sonra olmak üzere burada iki farklı uygulama sözkonnusudur.

08/05/2008 tarihinden önce gerçekleştirilen borçlanmalarda ödeme süresi bulunmamaktadır. Bu tarihten önce işlemini yapan ve henüz borçlarını ödemeyenler diledikleri zaman 3,5 Amerikan Doları üzerinden ödemelerini yapabilirler.

08/05/2008 tarihinden sonra yapılan borçlanma başvurularında tahakkuk ettirilen prim borcunun tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içinde ödenmesi gerekmektedir.

Sosyal Güvenlik Kurumu borç tutarını, ilgiliye iadeli taahhütlü olarak tebliğ etmektedir. Posta alındısının ilgiliye teslim edildiği tarih, borcun tebliğ tarihidir.

Tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde ödenmemesi halinde, borçlanma işlemi geçersiz sayılır. Üç aylık süre içerisinde borcun bir kısmının ödenmesi halinde ise, ödenen miktara isabet eden süre geçerli sayılır.

SORU 11 – Borçlanmadan vazgeçebilir miyim?

Tahakkuk ettirilen borcun tamamını veya bir kısmını ödeyenlerden borçlanmalarının iptal edilmesi için başvuruda bulunanların ödedikleri borçlanma tutarının tamamı faiz uygulanmaksızın Türk Lirası olarak iade edilir.

Ancak, borçlandıkları hizmetler dikkate alınarak aylık bağlanmış olanlar borçlanma talebinden vazgeçemezler ve bunların ödedikleri borçlanma tutarı iade edilmez.

S0RU 12 – Borçlandırılan sürelere göre aylık bağlanması için aranan şartlar nelerdir? Bağlanan aylıklar hangi tarihten başlatılır?

Borçlanılan sürelere göre sigorta aylığı bağlanabilmesi için;

Yurda kesin dönülmüş olması,

Tahakkuk ettirilen borçtan aylık bağlanmasına yetecek en az süre/gün karşılığı kadar ödeme yapılması,

İlgili kanunlara (sosyal güvenlik kanunlarına ) göre aylığa hak kazanılmış olması ve

Kuruma yazılı başvuruda bulunulması, şarttır.

Buradaki “kesin dönüş” ibaresi, aylık tahsis talebinde bulunanların yurtdışındaki çalışmalarının sona ermesini, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği almamaları durumunu ifade etmekte olup, mutlak ifadesi ile yurda giriş yaptıktan sonra bir daha yurtdışına çıkmama durumunda kullanılmamaktadır.

Yukarıda belirtilen şartları yerine getirenlerin aylıkları, yazılı talepte bulundukları tarihi takip eden aybaşından başlar.

S0RU 13 – Yurtdışı borçlanma yoluyla bağlanan aylıklar hangi hallerde kesilir?

Yurtdışında sigortalılık veya ev kadını olarak geçen sürelerini borçlanarak malullük, yaşlılık ve emekli aylığı aylığa/ hak kazananların, bu aylıkları; yurtdışında çalışmaya, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği almaya başladıkları tarihten itibaren kesilir.

SORU 14-  Yurtdışı Borçlanma yoluyla aylık bağlananlar Türkiye’de çalışabilirler mi?

Yurtdışı borçlanması yapmak suretiyle aylık bağlananlar sosyal güvenlik destek primine tabi olarak Türkiye’de çalışabilmektedirler.

SORU 15 – Daha detaylı bilgileri nerelerden alabilirim?

Öncelikle vatandaşlarımız yurtdışı borçlanmaları için aracılık yapmak isteyenlere meslekleri ne olursa olsun kesinlikle itibar etmesinler.  Avusturya’da yaşayan vatandaşlarımızdan Yurtdışı Borçlanma işlemleriyle ilgili başvuru veya bilgi talebi olanlar; T.C. Viyana Başkonsolosluğu’nda bulunan Çalışma Müşavirliğimize veya T.C. Salzburg Çalışma ve Sosyal Güvenlik Ataşeliğine şahsen (Konsoloslukların çalışma saatleri içerisinde) veya telefonla (haftaiçi14.30-17.00 saatleri arasında) başvurabilirler. En sağlıklı bilgiyi buralardan alacaklardır.

Müşavirliğimizin Tel.: 01.8777181/118 veya 01. 8760751 Salzburg Ataşeliğimizin Tel.: 0662.424116 şeklindedir.

Avusturya’daki Türk toplumu açısından önemli bir görev ifa ettiğini düşündüğüm gazetenize bu vesile ile teşekkürlerimi ileterek, yayın hayatında başarılar dilerim.

PaylaşShare on Facebook0Tweet about this on TwitterPin on Pinterest0Share on Google+0Email this to someonePrint this page

Hakkında Editör

Editör
Bu hesap, Avusturya Günlüğü'nün haber akışını sağlayan editör hesabıdır.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

ăn dặm kiểu NhậtResponsive WordPress Themenhà cấp 4 nông thônthời trang trẻ emgiày cao gótshop giày nữdownload wordpress pluginsmẫu biệt thự đẹpepichouseáo sơ mi nữhouse beautiful